نجيب الدين السمرقندي

مقدمه 9

شرح الأسباب والعلامات ( شرح نفيس الكرماني )

ونمونهء كلمات أو در اين قسمت را تنها در كتاب « الشامل » از تأليفات « قرشي » مىتوان ديد . اين كتاب ، به نام « معالجات نفيسى » ، « شرح نفيسى » ونيز « نفيسى » معروف مىباشد . 3 . شرح الأمراض الجزئية كه شرح قسمت امراض از كتاب « فصول » بقراط مىباشد . 4 . بحارين در طب . 5 . رساله‌اى در سمومات . وشرح الأسباب والعلامات ، . . . اين كتاب ، شرحي مزجى « 1 » بر كتاب « الأسباب والعلامات » از تأليفات حكيم « نجيب الدين سمرقندى » « 2 » مىباشد . أو اين كتاب را به عنوان تلخيص قانون ابن سينا در بحث‌هاى أسباب وعلامات امراض جمع‌آورد كرده كه در سفرها با خود داشته باشد وبه هنگام ضرورت از نكات كليدى آن بهره برد وهمين خاصيت ايجاز آن ، سبب شده كه متنى مناسب باشد كه شارحان در پيرامون آن ، قلم زنند ودانسته‌ها وتجربيات وتحقيقات خود را بنگارند . جايگاه تاريخي وموقعيت علمي اين كتاب را در ابتداى سخن تا حدودي نمايانديم ودر اينجا در توصيف بيشتر اين كتاب ، ترجيح مىدهيم به عبارتى از حكيم « ارزانى » از كساني كه اين كتاب را در دو قرن گذشته ترجمه نموده و « طب

--> ( 1 ) . شرح كردن متون در روش قدماء به طرق مختلفي بوده است : گاهى متن را ذكر مىكرده‌اند وشرح خود را در پاورقى مىنوشته‌اند . گاهى قطعه‌اى از متن را به شكل « قال : . . . . » ذكر مىكردند وبه شكل « أقول : . . . . » شرح خود را بيان مىكرده‌اند وگاهى متن را با شرح خود مىآميختند وبا علائمى آن‌ها را جدا مىكرده‌اند . اين مورد أخير را « شرح مزجى » مىنامند . ( 2 ) . أو به نقل دهخدا در سال 619 حيات داشته است اما از تولد ومرگ وساير زواياى حيات أو چيزى در دست نيست . از تأليفات اوست : ابدال الأدوية ، الأدوية المفردة ، الأسباب والعلامات ، الأطعمة للاصحاء ، الأطعمة للمرضى ، أصول التراكيب ، الأغذية والأشربة ، الخمسة الطبيّة ، القرابادين ، قوانين تركيب الأدوية القلبية ، مجرّبات الشفاء ومداواة وجع المفاصل .